AKBNK.E
74.90
1.42
TUPRS.E
222.50
1.78
ASELS.E
309.25
2.23
SASA.E
2.39
2.14
THYAO.E
292.00
1.48
XU030
13,917.98
1.89
XU100
12,668.52
1.70
XU050
11,077.00
1.89
USDTRY
43.28
0.22
EURTRY
50.20
-0.10
XAUUSD
4,582.26
-0.50
XAU
198,324.50
-0.27

Rüçhan Hakkı Nedir, Nasıl Kullanılır?

22 Ağustos 2025, Cuma
Pusula Blog Rüçhan Hakkı Nedir, Nasıl Kullanılır?
Finans dünyasında yatırımcılar için sermaye artırımları çeşitli avantajlar sunar. Her duyurulan bedelli sermaye artırımı haberiyle, rüçhan hakkı nedir konusu detaylarıyla yeniden gündeme gelir.

Halka açık şirketler, temelde yeni yatırımlar yaparak büyümek, finansman ihtiyaçlarını karşılamak ve şirketin mali yapısını sağlamlaştırmak gibi amaçlarla sermaye artırım kararı alır. Bedelsiz ve bedelli sermaye artırımı olmak üzere iki farklı yönteme başvurulur. Bedelli sermaye artırımı genellikle şirketin doğrudan finansman ve nakit girişi ihtiyacına yöneliktir.

Rüçhan hakkı ise hukukta bu sermaye artırımı sürecinde mevcut yatırımcıların haklarını korumak için uygulanan bir öncelikli satın alma hakkıdır, payların izinsiz sulandırılmasını engellemek için ortaklara tanınmış bir güvencedir. 


Rüçhan Hakkı Ne Demek?

Borsada rüçhan hakkı, mevcut hissedarlara yönelik yeni halka arz edilecek hisselere öncelikli ulaşma hakkıdır.


Rüçhan Hakkı Nasıl Kullanılır?

Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından bedelli sermaye artırımı yapmak isteyen şirketlerin yatırımcılarına kupon tanımlanmasıyla işler. Yatırımcı ister bu hakkı kullanıp rüçhanı lota çevirir, ister rüçhan satıp nakit kazanır. Rüçhan kuponu, borsada ayrı bir enstrüman olarak sunulur. Yatırımcının hissede sahip olduğu lot sayısına ve sermaye artırım oranına göre yeni hisse alma hakkı vardır. Böylece şirketin piyasadaki pay sayısı artarken yatırımcının payı seyrelmemiş olur.

Rüçhan Hakkı Nasıl Hesaplanır?

Bedelli sermaye artırımı sonucunda hissenin toplam lot sayısı artar ve bu paylar da nominal 1 TL fiyatla piyasaya sürülür. Bu sebeple, matematiksel olarak hisse fiyatında düşüş yaşanır ve yeni fiyat hesaplanırken teorik bir hisse fiyatı (TERP) belirlenir. Bu fiyat üzerinden yatırımcılar yeni hisse alma veya haklarını satarak nakit alma hakkını kazanır.

Rüçhan hakkı hesaplama sürecini örnek üzerinden anlatmak gerekirse;
  • 100 TL fiyatla işlem gören ve piyasada toplam 1000 lotu bulunan A hissesinde 1000 TL yatırımı bulunan bir yatırımcı, 10 lot hisseye sahiptir. 
  • A şirketi %100 bedelli sermaye artırım kararı aldığında, piyasadaki toplam lot sayısı iki katına çıkarak 2000 lota ulaşır. 
  • 1 TL nominal fiyatla piyasaya sürülen yeni 1000 hisseyle birlikte artık piyasada 2000 A hissesi bulunur.
  • Sermaye artırımı tamamlandığında şirketin piyasa değeri 101.000 TL’ye ulaşır.
  • A hissesinin teorik fiyatı 50,5 TL olarak hesaplanır.
  • Yatırımcının reel kayba uğramaması için 10 TL karşılığında 10 yeni hisse alma hakkı doğar.
    • Yatırımcı bu hakkını kullanırsa, 20 lotluk portföyünün değeri 1050 TL’ye çıkar ve sermaye artırımına 10 TL katkı sağlamış olur. .
    • Yatırımcı bu hakkını kullanmazsa, 10 lotluk portföyünün değeri 505 TL’ye düşer. Bunun yerine hakkını satarak nakit elde edebilir.

Net Oran Kaçtır?

Rüçhan hakkı için net oran, bedelli sermaye artış oranı ile belirlenir. Örnek olarak %100 bedelli sermaye artışı yapılıyorsa 1 lot için 1 lot hakkı elde eder. 

Nasıl Alınır?

Şirket KAP’ta sermaye artırımı duyurusu yaptıktan sonra rüçhan hakkı kullanım süresini ve bedelli artış oranını açıklar. Bu süre genellikle 15 ila 60 gün arasındadır.  Bu süre içinde, rüçhan hakkı kuponları Borsa İstanbul’da işlem görmeye başlar.

Merkezi Kayıt Kuruluşu tarafından aracı kurumların hesabına rüçhan hakkı kuponları tanımlanır ve rüçhan hakkı kuponları farklı bir kodla Borsa İstanbul’da işlem görmeye başlar. Örneğin, ABC hissesi için ABC.R kodu belirlenir.

Yatırımcılar, kuponları kullanma veya satışa çıkarma kararını verir. Hak kullanım süresi sona erdikten sonra satın alınan paylar yatırımcıların hesabına aktarılır.

Başkasının Rüçhan Hakkı Nasıl Alınır?

Başkasının hakkını almak aslında aracı kurumun hesabına tanımlanan rüçhan hakkı kuponlarını satın almaktır. Borsada satışa çıkarılan kuponlar arasında rüçhan hakkını kullanmayarak satan yatırımcıların hakları bulunur.

Rüçhan Hakkı Satmak Mantıklı mı?

Yatırımcının stratejisine bağlıdır. Sermaye artırımı sonrasında hisse fiyatında TERP’e göre düzeltme olması, portföy değerinde kayıp olacağı anlamına gelmez. 

Rüçhan hakkını kullanmak isteyen yatırımcılar, öncelikli olarak nominal fiyattan yeni hisselere sahip olabilirler. Rüçhan hakkını kullanmak istemeyen yatırımcılar ise kuponlarını referans fiyat üzerinden satışa çıkarabilir.

Referans Fiyatı Nedir?

Referans fiyat, sermaye artırımı sonrasında resmi olarak Borsa İstanbul’un belirlediği yeni hisse fiyatının, artırım öncesindeki hisse fiyatından çıkarılmasıyla hesaplanır. Örnek olarak 100 TL’lik A hissesi, %100 artış sonrasında 50,5 teorik fiyattan (TERP) işlem görür ise referans fiyatı 49,5 TL olarak belirlenir. 

Rüçhan Hakkı Kullanılmazsa Ne Olur?

Rüçhan hakkı kullanılmaz ve herhangi bir alış ve satış işlemi yapılmazsa yatırımcının şirket sermayesindeki payı seyrelir. Diğer yatırımcılar, bedelli sermaye artırımına katılıp daha fazla hisseye sahip olurken katılmayan yatırımcı rüçhan hakkı elde ettiği hisseleri satışa çıkarmayı tercih ederse nakit elde edebilir.


Kullanmanın Avantajları ve Dezavantajları

Rüçhan hakkını kullanmanın temel avantajları arasında;
  • Sermayede pay oranını korumak,
  • Nominal fiyata hisse almak,
  • Rüçhan kuponu satışıyla nakit kazanımı bulunur.

Rüçhan hakkı kulllanmanın dezavantajları arasında ise
  • Fiyatta düşüş riski,
  • Nominal bedel üzerinden ek nakit ödemesi,
  • Şirket riskine ortak olmak bulunur.

Kullanılırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Yatırımcıların rüçhan hakkı kullanırken en temelde dikkat etmesi gereken noktalar arasında şirketin projesi, amaçları, şirketin finansal sağlığı ve piyasa koşulları yer alır. Şirketin ana ortaklarının bedelli sermaye artışına katılıp katılmadığı da yatırımcı gözünden projeye duyulan güvene dair bir sinyal olarak görülebilir. Projeden projeye değişmek üzere, 15 ila 60 gün arasında belirlenen zaman sınırı da yatırımcıların gözünden kaçmamalıdır.

Rüçhan Kuponu Nedir?

Rüçhan kuponu, mevcut yatırımcıların bedelli sermaye artışına katılabilmesi için yalnızca bedelli süresi boyunca işlem gören geçici enstrümanlardır. Süre dolunca işlevlerini yitirirler. Kullanmak için nominal bedel ödenerek yeni hisse alınır. 

Rüçhan Hakkı Pazarı Nedir?

Rüçhan hakkı pazarı, Borsa İstanbul’da açılan özel bir pazardır. Bedelli sermaye artırımları sürecinde işlem gören rüçhan hakkı payları için oluşturulmuştur. 

Başvuru Şartları

Yatırımcı açısından ek bir başvuruya gerek yoktur. Bedelli sermaye artırımına kullanım hakkı mevcut hissedarlara otomatik olarak tanımlanır. Yatırımcılar, aracı kurumlarda sahip oldukları hesaplar üzerinden rüçhan hakkı başvurusu yapabilirler.

 
HEKTS Hisse
HEKTS Hisse
2.97
TRY
0.34
AL 2.97
SAT 2.98
HEKTS Günlük Fiyat
Günlük
En Düşük
2.95
Günlük
En Yüksek
3.00
2.97
Hemen Hisse Al
HEKTS Grafiği
Son Güncelleme: 16.01.2026 18:10. BIST verileri 15 dakika gecikmelidir.
Pusula Yatırım Hesabı 
Başvuru Formu
Pusula Yatırım hesabı başvuru formu ile 
hemen hesabınızı açın.
TR Bayrak +90
İrtibat Ofislerimiz
Kolaylıkla ulaşabileceğiniz irtibat büromuzle iletişime geçip yatırım seçeneklerimiz hakkında detaylı bilgi alın.
İrtibat Bürolarına Ulaş
Bize Ulaşın
Sorularınız, görüşleriniz ve önerileriniz için bize telefon numaramızdan, e-posta adresimizden ve irtibat ofislerimizden kolaylıkla ulaşabilirsiniz.
İletişime Geç
Kariyer
İnsan kaynakları politikamız ve süreçlerimiz hakkında detaylı bilgi için kariyer olanaklarımıza göz atın.
Başvuru İçin Tıklayınız
Görüntülü Hesap Aç Görüntülü 
Hesap Aç