Varant Hisse Fiyatları & Varant Hisse Kodları

Varant Nedir?

Varant, sermaye piyasalarında işlem gören kaldıraçlı bir yatırım aracıdır. Menkul kıymetleştirilmiş opsiyonlar olarak bilinen varantlarda; piyasalarda işlem gören hisse senetleri, endeksler ya da emtiaların kendisi alınmaz. Ancak bunlar dayanak varlık olarak kabul edilir. Ve küçük bir primle, yatırımcısına, belli bir vadede ve belli bir fiyattan, bu dayanak varlıkları alma veya satma hakkı verir. Bu işlem esnasında bir kullanım fiyatı vardır. Kâr ya da zarar hesabı da vade sonunda kullanım fiyatına göre yapılır.

Varant Nasıl Alınır?

Borsa İstanbul bünyesinde “Varant Pazarı” bulunmaktadır. Bu pazar “BIST Kurumsal Ürünler” çatısı altında yer almaktadır ve varant işlemleri burada gerçekleşir.
“Varant Alım Satımı Nasıl yapılır” sorusunun cevabına gelince;
-Öncelikle bir aracı kurumda yatırım hesabı açmanız gerekmektedir.
-Varantlar her ne kadar hisse senetleri gibi işlem görseler de türev yatırım enstrümanıdır. Hariçten, aracı kurum tarafından talep edilecek Varant Risk Bildirim Formunu da imzalamanız gerekir.
Bu prosedürleri yerine getirdikten sonra varant işlemlerine başlayabilirsiniz.

Varant Türleri Nelerdir?

Piyasalarda emir tipine göre temelde iki tür varant vardır.

1-Alım Varantı

Varant yatırımcısı, dayanak varlığın fiyatında yükseliş öngörüyorsa “alım varantı” alır.

2-Satım Varantı

Dayanak varlığın fiyatında gerileme bekleniyorsa, o zaman da satım varantı” alınır. Bir de vadeye bağlı olarak işlemlere konu olan 2 çeşit varant vardır. Bunlar;

-Amerikan Tipi Varant: Vade sonu beklenmeden, her an piyasa şartlarına göre kullanılan varantlardır.
-Avrupa Tipi Varant: Vade sonunun beklenir ve sadece o zaman kullanılabilir. Borsa İstanbul’da Avrupa Tipi varantlar işlem görmektedir.

Varantların Özellikleri Nelerdir?

-Varantlar, finansal kuruluşlar tarafından ihraç edilen türev yatırım ürünleridir ve belli bir vadesi vardır.
-Kotasyonda belirlenen fiyat aralıklarında işlemler, serbest marj ile gerçekleşmektedir.
-Açığa satış, ödünç işlemler, kredili işlemler söz konusu değildir.
-Emirleri iptal etmek ve fiyatlarda aşağı-yukarı iyileştirme yapmak mümkündür.
-Varantlarda işlem hacminin oluşması “derinlik” için kritik öneme sahiptir. Dolayısıyla burada piyasa yapıcılar vardır.
-Piyasa yapıcının görevi, varantlarda oldukça düşük ya da yüksek suni fiyat oluşumlarını önlemek ve dayanak varlıların spot fiyatı ile uyumunu sağlamaktır. Bu sebeple piyasa yapıcılar, borsaya güncel alış ve satış kotasyonlarını gönderirler.
-Dayanak varlıkta gerçekleşebilecek ters fiyat hareketleri ile, varanta yatırılan primin tamamı kaybedilebilir. Ancak maksimum risk, bununla sınırlıdır. Dolayısıyla yatırımcıların “varant izleme” konusuna da önem vermeleri gerekmektedir.

Varant Yatırımı Yapmanın Avantajları Nelerdir?

Varantlarda her iki yöne de işlem imkânı bulunmaktadır. Yani sadece yükselen fiyatlara değil, gerileme öngörülen piyasa beklentisine de “satım varantları” ile yatırım yapılabilir.

Varant işlemleri kaldıraçlı olduğu için, düşük miktarda prim ödeyerek, (işlerinde de yolunda gitmesi şartıyla) yüksek getiri elde edilebilir.

Varantlarda, teminat ve teminat tamamlama gibi bir özellik yoktur. Alınan maksimum risk, ilgili varanta ödenen prim miktarı kadardır.

Prim tutarları düşük olduğu için, varantlarda işlem komisyonlarının daha düşük olduğu bilinmektedir. Bu konuda gerekli bilgileri aracı kurumunuzdan alabilirsiniz.

Varant yatırımı korunma (hedge) amaçlı da yapılabilir. Spotta taşıdığınız bir pozisyonun tersi yönünde varant işlemi yaparak, muhtemel risklere karşı portföyünüzü koruma altına alabilirsiniz.

Varantın Fiyatını Etkileyen Faktörler Nelerdir?

1-Dayanak Varlığın Fiyatı

Varantlar, bir dayanak varlığa göre hareket ettikleri için, burada dayanak varlığın fiyat değişimleri, varantın fiyatını da doğrudan etkiler. Örneğin bir hisse senedinin fiyatı yükselirse, o hisseye bağlı alım varantlarının da fiyatında artış gerçekleşmektedir.

2-Vadeye Kalan Gün Sayısı

Varantlarda fiyatlar, vade sonu yaklaştıkça düşmektedir. Vadeye kalan gün ne kadar uzunsa, alım ve satım varantlarının her ikisinde de fiyatlar yükselmektedir.

3-Oynaklık/Volatilite

Bir hisse senedinde fiyat hareketleri hızlı gerçekleşirse, varantların da fiyatı yükselir. Dolayısıyla dayanak varlıklarda volatilitenin azalması, varantların fiyatlarında gerilemeyi beraberinde getirir.

4-Faiz Oranı Etkisi

Faiz oranlarında yaşanacak yükseliş, alım varantlarının da fiyatlarında yükselişe sebep olur. Böyle bir durumda satım varantlarının fiyatında ise azalma gerçekleşmektedir.

5-‘Varant Hisse’ Temettü Etkisi

Özellikle hisse senetlerine dayalı varantlarda görülen bir etkidir. Burada temettünün miktarına bağlı olarak hisse senedi fiyatında ne kadar gerileme yaşanırsa, satım varantlarının da fiyatında buna göre artış gerçekleşmektedir.

Varant Seans Saatleri Kaçtır?

Varantlar, Borsa İstanbul’da sadece sürekli müzayede saatlerinde yani 10:00-18:00 saatleri arasında işlem görürler. Dolayısıyla hisse senetlerinde olduğu gibi, bu zaman diliminin öncesinde ve sonrasında açılış ve kapanış emirleri gönderilmez.

Varant Değer ve Fiyatı

Varantların hangi durumda karda ya da zararda oldukları, “içsel değer” tanımı ile sınıflandırılır.

Örnek varant hesaplama işlemi ve içsel değer

-Bir yatırımcı, kullanım fiyatı 5 TL olan (spot fiyatı da 5 TL olduğu varsayılan) bir dayanak varlığa yatırım yapıyor olsun.
-Bu dayanak varlık için (x10) kaldıraç ile 0,50 TL prim ödemesi yapsın.
-Spot fiyatta yaşanabilecek her %1’lik değişiklik, varantın fiyatına %10 etki edecektir.
-Dolayısıyla eğer bu işlem “alım varantı” ise ve spot fiyat 5,10’a yükselirse;
> Yatırımcı burada 0,50 TL prim karşılığında 0,10 TL kâr elde edecektir
> Bu da ödenen prime göre %20 kârlılığa işaret etmektedir.
> Spot fiyatı, alım varantında kullanım fiyatının üzerinde seyrettiği için, bu işlemde “içsel değer var” olarak kabul edilir. Tam tersi durum ise “içsel değer yok” şeklinde tanımlanır.

Yatırımcılar tarafından “En çok kazandıran varantlar” sıklıkla aranmaktadır. Ancak burada sağlıklı bir “varan analiz” işlemi yapılmalıdır. Vadesi daha uzun olan ve kullanım fiyatı ile spot fiyatı arasındaki farkın daha düşük olduğu varantlar, çok daha kontrollü bir riski yatırımcılara sunmaktadır.